Cahit Arf, aslında hepimizin tanıdığı bir yüzdür. Neredeyse her gün elimizden gelip geçen 10 liralık banknotların arka yüzünde bulunur ve pek çok kişi Cahit Arf kimdir merak eder. Ülkemizde yetişmiş çok büyük bir matematikçidir, bilim dünyasına kendi ismiyle anılan matematiksel terimler bırakmıştır. Aynı zamanda TÜBİTAK’ın ilk bilim kurulu başkanı olmuştur.
Ülkemizde ve Dünyada tanınan sayılı matematikçilerdendir. Cahit Arf ülkenin, integrali bilen kimselerin matematikçi sayıldığı zamanlardan, derin matematik konularının konuşulduğu zamanlara gelmesinde büyük rol oynamıştır.
1- Cahit Arf Kimdir?
Cahit Arf, 1910 yılında Selanik’te dünyaya gelmiştir. Balkan savaşları Arf’ı ve ailesini İstanbul’a göç etmeye zorlamıştır. Daha sonra İzmir’e taşınmıştır. Burada okulundaki bir öğretmen sayesinde matematiğe ilgi duymaya başlamıştır, bir çocuk için öğretmenin ne kadar önemli bir faktör olduğunu buradan da çok net anlayabiliyoruz.
Lise zamanlarında matematiğe olan ilgisini ve yeteneğini fark eden ailesi Cahit Arf’ı Fransa’ya St. Louis Lisesi’ne göndermiştir. 3 yıllık olan bu lise öğrenimini 2 yılda tamamlayarak ülkesine dönmüştür. Cahit Arf kimdir sorusunu kısaca yanıtladıktan sonra sizlere kısaca hayatından ve matematiğe olan katkılarından bahsetmek istiyoruz.
2- Cahit ARF Hayatı
Yükseköğrenimini de Avrupa’da tamamlayan Arf, daha sonra ülkeye dönerek Galatasaray Lisesinde matematik öğretmeni olarak görev almıştır. Bunun dışında İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi’nde doçent adayı olarak da görev almıştır. Cahit Arf’ın Dünya çapında tanınmasına, Göttingen Üniversitesinde yaptığı doktora çalışması yol açmıştır. Matematikçilerin çok zor dediği bir konuyu tek başına doktora tezinde tamamlamıştır. Bu doktora çalışmasında bulduğu sonuçların bazıları Hasse-Arf Teoremi olarak geçmektedir.
1938 yılında Türkiye’ye geri dönen Cahit Arf, 1955’de ordinaryüs profesör unvanını almıştır. 1962 yılında öğretmen olarak Robert Kolejinde matematik dersleri vermiştir. TÜBİTAK’ın kurulmasında, gelişmesinde çok büyük emeği geçmiştir ve 1947 yılında TÜBİTAK bilim ödülü almıştır. Bunların dışında Türk Matematik Derneği Başkanlığını yapmıştır. 1997 yılında geçirdiği bir kalp rahatsızlığı nedeniyle İstanbul’da hayata gözlerini yummuştur.
3- Cahit ARF’ın Matematiğe Katkıları
Matematik alanında adından sık sık bahsettiren Cahit Arf’ın, cebir alanında da farklı çalışmaları bulunmaktadır. Matematikte pergel ve cetvel kullanımını ortaya koymuştur. Arf halkaları, Arf sabiti ve Arf kapanışları da çalışmaları neticesindeki buluşları arasında yer alır.
Cebir, elastisite teorisi, geometri, analiz ve mühendislik matematiği alanında yaptığı çalışmalar sayesinde matematiğe büyük katkı sağlamıştır. Almanya’da bulunduğu sırada yaptığı çalışmalar neticesinde ise Arf değişmezlerini bulmuştur. İlk bilimsel çalışması olarak anılan çalışmaları 1939’da Crelle Journal adlı ünlü bir Alman matematik dergisinde yayınlanmıştır.
1943 yılında Türkiye’ye dönüş yapıp İstanbul Üniversitesi’nde profesör olmasıyla, cisimler üzerindeki problemle uğraşıp kuadratik formları sınıflandırmıştır. Bu sınıflandırmada oldukça başarılı olduğu bilinmektedir. Sınıflandırdığı kuadratik formların değişmezlerini inşa etmiştir. Bu da Dünyada ‘Arf Invariantlan’ olarak geçmektedir. Bu çalışması da Crelle dergisinde yayınlanıp Cahit Arf’ı Dünyaya tanıtmıştır.
Cahit Arf, Orta Doğu Teknik Üniversitesinde çalışırken hem Türk hem de Dünyadaki çoğu matematikçilerin ufkunu genişletmiş ve aynı zamanda Dünyadan kopuk bir bilim insanı olmadığını kanıtlamıştır. Meslektaşlarının yanı sıra öğrencilerine de ilham olan Cahit Arf, matematiği bir yaşam tarzı olarak görmüştür ve öğrencilerine “Matematiği ezber yaparak öğrenmeyin” diye öğüt vermiştir.
Cahit Arf, bilime vermiş olduğu değerle ve araştırmacı ruhuyla Türk bilimine ve akademisyenlere örnek olan büyük bir bilim insanıdır. Zekasıyla da “Türkiye’nin Einstein”ı olarak bilinmektedir. Ölmeden önceki son yıllarında biyoloji bilimi üzerine çalışmalar yapmıştır. TÜBİTAK bilim ödülünün yanı sıra ODTÜ Onur Doktorasını da almıştır.
Matematik bilimiyle ilgilenmesinin yanı sıra toplum sorunları konusuna da oldukça ilgisi vardı. Ayrıca Cahit Arf ülkesine bağlılığı ile de bilinirdi. Öğrencileri ve meslektaşları tarafından çok sevilen, doğru bildiğinden şaşmayan “hocaların hocası” olarak anılmaktadır. Bütün yaşamı boyunca sayamayacağımız kadar çok kişiye ilham olan, bilimi sevdiren Cahit Arf hayatı boyunca hep açık sözlü bir insan olmuştur. Matematik alanıyla ilgili birçok makalesi, çalışması, konferansı olan bu ünlü bilim insanının “Anlamak Tutkunu Bir Matematikçi” adlı bir kitabı da bulunmaktadır.
Yaşamını yitirdikten sonra bile çalışmalarıyla ve zekasıyla unutulmayan her zaman anılan Cahit Arf, umarız yaşadığı yıllardaki gibi gençlere ve meslektaşlarına ilham olmaya devam ediyordur. Matematik, çoğu öğrenci için korkutucu görünür Cahit Arf’ın da hayatında gördüğümüz gibi her şey öğretmen ve öğrenme yoluyla ilgilidir. Matematiği seven, sevdiren öğretmenlerin, bilim insanlarının ülkemizde artması dileğiyle..
4- Cahit Arf ın Hayatı ve Buluşları
Cahit Arf’ın hayatı uzun şekilde makale içerisinde yer alıyor. Değinilmeyen yerlere ya da Cahit Arf’ın hayatı özet halinde bu başlıklar altında bulabileceksiniz. Ayrıca cebir üstadı olarak bilinen Cahit Arf’ın buluşları neler detaylı olarak öğrenmek için okumaya devam etmeniz yeterli olacaktır.
a- Cahit Arf ın Kısaca Hayatı
Cahit Arf ın hayatı kısaca özetlemek gerekirse: 1910 yılında Ekim ayının 11’inde Selanik toprağında dünyaya gelmiştir. Doğmuş olduğu yıllarda Balkan Harbi patlak verdiği için zorunlu olarak İstanbul’a ailesiyle göç etmişlerdir.
Yıllar geçerken ilkokula başlayan Cahit Arf öğretmeninin onda gördüğü ışık ile matematik yeteneği kaybolmayıp, gün yüzüne çıktı. Arf’ı önemli yapan konulardan bir tanesi de şüphesiz Atatürk’ün onu yurtdışına göndermesidir. Ecole Normale Superieure Yüksek okulunda eğitimini Fransa’nın en saygın, üst düzey eğitim sunan bu yerde tamamladı ve 1932 yılında ülkeye döndü.
Birçok matematik alanında eser ve buluş yaptıktan sonra 1997 yılında Aralık ayında İstanbul’da vefat etti.
b- Cahit Arf ın Buluşları Nelerdir?
Topoloji alanında kendini tüm dünyaya ispatlamış olan Arf cebir ve sayılar teorisi ile de adını tarihe altın harflerle yazdıran ilk Türk matematikçilerdendir.
Türkiye’de matematiğin geldiği düzeyi ülkemize Cahit Arf hediye etmiştir dersek yanlış olmaz. Kendini matematiğe adayan ve insanlığa sunduğu çözümlemelerle hayatını başarı ile doldurmuştur.
| Hasse Arf Teoremi: | Lokal olan cisimlerin dallanma teorisi ile sayılar teorisi içinde geliştirdiği ve Helmut Hasse’den yardım adlığı için ikisinin isimleri teoremde vardır. |
| Arf Halkaları ve Kapanışları: | Cebirsel olarak bulunan yapıların kuadratik form olarak cisimlerin sınıflandırılması çalışmasını içeren buluşudur. |
| Arf değişmezi: | Cahit Arf’ın ismi ile literatürde yer alan en önemli buluşu olup, topoloji başta olmak üzere cebir, kuadratik formların kendi içinde sınıflandırılması için kullanılan bir buluştur. |
Tüm dünya için yararlı çalışmalara imza atan Cahit Arf birçok ödüle layık görülmüş olup, ayrıca 10 ₺ arka yüzündeki resimde kendisi ve çalışmaları bulunmaktadır.
5- Cahit Arf Eserleri Nelerdir?
Cahit Arf kimdir, eserleri nelerdir buluşlarının yanında başka hangi çalışmaları yapmıştır. Matematiğin zirvesini yaşatanlardan biri olan Cahit Arf kullanmış olduğu teknik ve yöntemler sayesinde ödülden ödüle koşan dünyaca ünlü matematikçidir.
Cahit Arf kimdir eserleri ise şu şekildedir:
- Sayılar teorisi,
- Arf kapanışı,
- Arf değişmezi,
- Arf sabiti,
- Arf teoremi,
- Arf Halkaları,
- Hesse Arf Kuramı,
Yukarıda Cahit Arf’ın eserleri yer alıyor. Ayrıca sentetik geometriye ait problemleri pergel ile cetvel eşliğinde çözülebildiği konusunda ortaya koyduğu çalışma büyük ses getirmiştir. Yayınlanan makaleleri de hem matematikçilere hem de bu alanla ilgilenen kişilere ilham olurken, saygınlığı daha da artmıştır.
6- Cahit Arf ın Hikayesi Nedir?
Cahit arf’ın hikayesi başarı ile bir araya gelen ender kişiliklerden bir tanesidir. Selanik’te doğup çok kısa sürede Türkiye’ye göç etmesi sonrası hayatının Atatürk ile kesişmesi ve aynı şekilde değişmesi onun çok kısmetli olduğunun göstergesidir.
Cahit Arf kimdir? matematiğin çoğu insanın düşündüğü gibi formül ezberlenmeye halledilebilecek bir ders olmadığını, sürekli kendini geliştiren ve keşfedilmeye hazır bir ders olduğunu dile getirmiştir. Matematiği yaşam biçimi olacak şekilde benimseyerek bu her şekilde keşfetmeye başlamıştır.
Gelişim odaklı olan Cahit Arf çığır açacak birçok kuramla, kendini ve ülkesini global dünyada tanınmasını, ödül almasını sağlayacak çalışmalara imza atmıştır.
7- Cahit Arf Önemi Nedir?
Cahit Arf kimdir, Cahit Arf’ın önemi için ilk olarak Türkiye’de organize bilimin kurucusu olarak söylenebilir. TUBİTAK içinde gerçekleştirdiği matematiksel deneyler ve teoremlerle başarılı çalışmaları ortaya koyarak Dünya’da bile kabul göre kavramları bilim literatürüne eklemiştir.
Ezberci matematik anlayışından uzak olunması gerektiğini ve matematiğin bir hayat tarzı olarak öğrenilmesini dile getirmiştir. Ayrıca matematik dersi için sabır etmeyi de altını çizerek vurgulamıştır.
Cahit Arf’ın belki de en değerli eseri Türkiye’de matematiği çok iyi yerlere getirmesi ve dünya standartlarında kabul görmesini sağlamıştır. Cahit Arf vizyonu ve gelişime açık yapısıyla ülkemiz matematik için altın çağını yaşamıştır.
İlginizi çekebilir:
8- Cahit Arf’ın Ünlü Sözleri Nelerdir?
Türk dünyasında ve tüm dünyada ünü olan Cahit Arf matematiğe aşık bir insan olup, bilime karşı tutkusu ve düşüncesel yaklaşımı ile ona özel felsefesi sayesinde birçok katkıya imza atmıştır. Bu katkıları meydana getirirken içinden gelen ve tecrübe dolu sözleri paylaşmıştır.
Cahit Arf’ın ünlü sözleri şu şekildedir:
- Bilim insanının amacı anlamaktır; ama büyük harflerle anlamaktır.
- Ben matematiğe hayatımı adadım, karşılığında bana hayatımı geri verdi.
- Matematik esas olarak sabır olayıdır. Ezberleyerek değil, keşfederek anlamak gerekir.
- Amacım öğrencilerime şu veya bu görüşü telkin değil, özgür insanlar yetiştirmek.
- Matematik zaten her zaman vardı, insanoğlu sadece onu buldu.
Cahit Arf’ın matematik ve bilim alanında söylediği sözler üstte yer alıyor. İlham ve motivasyon kaynağı olan bu sözleri hayatınızda yer verebilirsiniz.
Cahit Arf hakkında bilgiler Sık Sorulan Sorular
1- Cahit Arf Neyi İcat Etti?
Arf teoremi, Arf sabiti, Arf kapanışları, Arf halkaları, Arf değişmezi, Hasse Arf Teoremi, onun icat ettikleri arasında en önemlileridir. Ayrıca geometri içinde birçok çözüm yolunu kendi yöntemleri ile bulan başarılı matematikçidir.
2- 10 TL’nin Arkasında Neden Cahit Arf Vardır?
Cahit Arf kimdir 10 TL arkasında olmasının nedeni matematik için yapmış olduğu çalışmalar ve buluşları sayesinde bu güzel ödülü ona hediye etmişlerdir. Ayrıca TÜBİTAK bilim ödüllerinde de onun simgesi bulunmaktadır.
3- Cahit Arf Türk müdür?
Tübitak’ın ilk başkanı, kurucusu Cahit Arf Türk asıllı ünlü matematik dehasıdır. Doğumu Selanik olsa da doğmuş olduğu yıllarda Selanik Türk toprağıydı. Zorunlu göçle yine bir Türk toprağı olan İstanbul’a gelerek yaşamını sürdürmüştür.
Editör Önerisi: Matematiğe katkıları ile de tanıdığımız Az Bilinen Taraflarıyla Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk yazımızı da mutlaka okumanızı tavsiye ediyoruz.