Bildiğiniz gibi birçok insanın özellikle yaz aylarında alerji ile ilgili rahatsızlıkları vardır. Bazı insanlar bu duruma alışkınken bazıları değildir. Ayrıca bu durum bazı durumlarda çok sinir bozucu olabilir. Bu yüzden insanlar çeşitli alerjik durumlara çeşitli tepkiler gösterirler. Bunlar arasında ilaç kullanmaktan hapşurup ya da kaşınıp geçmesini beklemek gibi davranışlar yer almaktadır.
Bizde sizlere bugün bu yazımızda alerjiler konusundan bahsedeceğiz. Konuya özellikle çeşitler yerlerden değineceğiz. Üzerinde duracağımız konular arasında özellikle alerjiye ne iyi gelir gibi bir sorunun yanıtı olan antihistaminikler olacak. Bu konu özellikle vücudumuzun aşırı tepki vermesi durumunda devreye giren yardımcılarımızı anlamak için çok önemlidir. Hazırsanız başlayalım.
Yaz Aylarında Alerji Belirtileri Nasıl Başlar ve Nasıl Sona Erer?

Yaz aylarında alerji belirtileri nelerdir? Yazımızın girişinde de belirttiğimiz gibi bu seferki konumuz vücudumuzun bağışıklık sistemi aşırı tepki verdiğinde ne olur? Bu durumda vücudumuzda çeşitli alerji belirtileri gözükür. Bizde bu belirtileri azaltmak ya da yok etmek için antihistaminikler isimli ilaçlar alırız. Peki ama bu antihistaminikler alerjik reaksiyonları yatıştırmak için nasıl çalışır? Gelin birlikte buna bakalım.
Öncelikle Histamin molekülleri vücudun biyolojik sistemlerin verimli bir şekilde çalışmasını sağlamak için üretilirler. Bunlar vücudumuzun alerji için savaşta kullandığı hayati habercilerdir. Ancak bazı durumlarda histamin seviyeleri çok yükselir. Bu genellikle kronik alerjik reaksiyonlardan kaynaklanır. Bu tepkinin kaynağı ise bağışıklık sisteminin genellikle başkaları için zararsız olan bir şeye karşı aşırı duyarlı olduğu olaylardır.
Bu durum yüksek polen seviyelerinin neden olduğu burun akıntısı ve göz kaşıntısı gibi olaylar olabilir. Ayrıca bunlara ek olarak fındık gibi yiyecekleri yedikten sonra ortaya çıkabilen şişlik şeklinde olabilir. Vücudumuzun gösterdiği alerji reaksiyonları yüzünden birçok kişi doktorlardan antihistaminik reçetesi alır. Ancak bu grup ilaçların kullanımı alerjileri tedavi etmekte sınırlı değildir.
Yaz Aylarında En Sık Görülen Alerji Tetikleyicileri:
- Polenler: Çayır, ot ve ağaç polenleri Haziran-Temmuz aylarında zirve yapar.
- Güneş: Bazı kişilerde güneş ürtikeri yani güneşe bağlı kurdeşen oluşabilir.
- Böcek ısırıkları: Arı, sivrisinek ve diğer böcekler yazın daha aktif olur.
- Besinler: Fındık, çilek, domates gibi yaz meyveleri bazı kişilerde reaksiyon yapar.
- Klor ve havuz kimyasalları: Havuz suyu ciltte temas alerjisi başlatabilir.
Yaz aylarında alerji tetikleyicileri olarak tabir edilen yukarıdaki kavramlara dikkat edilmesi alınacak önlemlerin başında gelmekte olup, kesinlikle hafife alınmaması gereken bir durumdur.
Yaz Aylarında Alerji Düşmanları Olan Antihistaminikler Nasıl Çalışır?

Yaz aylarında alerji için adından da anlaşılacağı gibi antihistaminikler, histaminlerin neden olduğu etkileri bloke ederler. Bu alerji tedavileri çeşitli formlarda olup hap, çiğneme tableti, sıvı, göz damlası veya burun spreyi olarak alınabilir. İki ana antihistaminik türü vardır. Bunlar sakinleştirici antihistaminikler ve sakinleştirici olmayan antihistaminiklerdir.
Merkezi sinir sistemindeki histaminlere karşı etki gösterenler, bunları alanların uykulu hissetmelerine neden olabilir. Bu nedenle bu alerji ilaçları zaman zaman kısa süreli uykusuzluk tedavisinde de kullanılmaktadır. Sakinleştirici antihistaminikler, semptomları uykularını da etkileyen birçok kişi için tercih edilen bir seçenektir.
Antihistaminiklerin ne zaman alındıkları nasıl çalıştıklarını etkiler. Yüksek polen seviyelerinin kendilerinde alerji oluşturan bir tepkiye yol açacağını bilen saman nezlesi hastaları için antihistaminikler dışarı çıkmadan önce alınabilir. Bu ilaçlar reaksiyonun gerçekleşmesini engeller. Bir alerjenle karşılaştıktan sonra alınması ise semptomların şiddetini azaltacaktır.
Antihistaminik Türleri Karşılaştırma Tablosu
Yaz aylarında alerji tedavisi için doktorların en fazla yardım aldığı kuşkusuz antihistaminiklerdir. Oldukça hızlı etki eden bu ilaçlar belirtileri ve yaz aylarında alerji olarak ortaya çıkan hastalıkları ortadan kaldırmaktadır. Aşağıda da karşılaştırma tablosunu inceleyebilirsiniz.
| Tür | Özellik | Kullanım Alanı | Yan Etki |
| Sakinleştirici Antihistaminikler | Merkezi sinir sistemini etkiler | Uykusuzluk, gece kaşıntısı, kurdeşen | Uyku hali, dikkat dağınıklığı |
| Sakinleştirici Olmayan Antihistaminikler | Günlük kullanım için uygundur | Saman nezlesi, burun akıntısı, göz kaşıntısı | Ağız kuruluğu, nadiren baş ağrısı |
Yaz Aylarında Ciltte Alerji Belirtileri İçin Antihistaminik Doz Aşımı Nedir?

Yaz aylarında alerji eğer cildinizde ya da vücudunuzda alerji varsa ne kadar ilaç almanız gerektiğini bilmeniz önemlidir. Öncelikle önerilen dozu kontrol etmeniz gerekir. Bu doz ilaç ambalajlarının üzerinde veya içindeki prospektüs de yazılı olacaktır. Antihistaminikler alırken bir seferde yalnızca bir tür almanızı öneririz. Çünkü önerilen dozdan daha fazlasını almak antihistaminik zehirlenmesine neden olabilir. Ayrıca ishal başlaması da belirtiler arasında görülebilir.
Bu durumun belirtileri antihistaminiklerin oldukça çeşitli olması nedeniyle çok değişkendir. Antihistaminik zehirlenmesinin belirtilerinden bazıları hasta hissetme, bulanık görme, uyuşukluk, kalp atış hızında artış ve baş ağrısıdır. Özellikle alerji oluştuğu durumlarda fazla miktarda antihistaminik kullanımının etkisi genellikle 6 saat sonrasına kadar ortaya çıkmaz.
Antihistaminik zehirlenmesi belirtileri yaşıyorsanız bir doktora danışmalısınız. Bu belirtiler vücudunuzun ilacın normal dozlarına alışması olabilir. Böyle bir durumda alerji oluşturan etmeni iyi analiz etmek gerekecektir. Ancak yüksek düzeyde antihistaminikten kaynaklanıyorsa doktorunuz toksinleri vücuttan emilmesi için size aktif kömür verebilir.
Yaz Aylarında Histaminler Nasıl Çalışırlar ve Alerji Belirtilerini Nasıl Yok Ederler?

Yazımızın bu başlığında sizlere alerji belirtilerinde vücudumuzda bulunan histaminlerin nasıl çalıştığını anlatacağız. Ancak bunu yaparken şişmeye neden olan bu kimyasalları vücutta nerede ve ne zaman salındıklarına bakacağız. Hazırsanız bu minik yardımcı dostlarımızın dünyasına bir giriş yapalım. Onların nasıl çalıştıklarını anlayalım.
Öncelikle Histamin organik bir moleküldür. Bu organik moleküller haberci olarak çalışırlar. Harekete geçmeleri gerektiğinde vücuttaki hücrelere giderler. Bu mideye mide asidi üretmesi için sinyal göndermeyi, beyni uyanık tutmayı ve iltihap oluşturmayı içerir. Bu şekilde de alerji konusunda en çok duyarlı olan hücrelerdir. Yaz aylarında alerji başlangıcı tespit edilirse size de doktorunuz büyük ihtimalle antihistaminik tedavisi başlatabilir.
Bu organik moleküllerin içerisinde Mast Hücreleri bulunur. Bu hücreler sayesinde beyaz kan hücreleri, vücutta bir alerji tespit edildiğinde antijen salgılarlar. Mast hücreleri bağışıklık sistemi tarafından salınan kimyasalları tespit ederek harekete geçmelerine neden olur. Ayrıca bu hücrelerin içerisinde Degranülasyon adında bir süreçte bulunmaktadır.
Herhangi bir alerji tepkimesi sırasında, degranülasyon adı verilen bir süreçle mast hücresi tarafından çok sayıda histamin molekülü üretilir. Mast hücreleri vücudun her yerinde özellikle deri altındaki bağ dokuda bulunurlar. Aynı zamanda bu hücreler kan damarlarında, lenf damarlarında, lenf sinirlerinde akciğerde ve bağırsaklarda da bulunurlar.
Histaminler kan damarlarının genişlemesine neden olarak alerjinin bulunduğu bölgeye daha fazla hücrenin ulaşmasını sağlar. Bu durumda vücudumuzun rahatlamasına yol açar. Bu işlem vücutta belirli bir süre devam ettikten sonra vücudumuzun verdiği alerji tepkimesi yavaş yavaş azalır. Sürecin sonunda ise vücudumuz normal durumuna geri döner.
Yaz Aylarında Antihistaminiklerin Alerji Tedavilerinde Yaygın Kullanım Alanları Nelerdir?

Antihistaminikler öncelikle saman nezlesi gibi durumlarda kullanılabilirler. Bu, polen, toz akarları veya hayvan tüyü gibi alerjenlere karşı alerjik bir reaksiyondur. Ayrıca bu alerji türü soğuk algınlığı benzeri semptomlara neden olur. Saman nezlesi tabletleri, burun spreyi veya göz damlaları antihistaminikler içerir. Yaz aylarında alerji görüldüğünde gözlerde kızarıklığı damlalar hızlıca kesecektir.
Böcek ısırığı ise en çok karşılaşılan bir başka alerjik durumlardan biridir. Cilde uygulanan böcek ısırığı kremlerinde antihistaminikler bulunur. Difenhidramin ise kaşıntılı ısırıklar için ağızdan alınan tabletlerde yaygın olarak kullanılan bir antihistaminiktir. Bu antihistaminik sayesinde alerji durumu ortadan kalkabilir. Üçüncü olarak konjonktivit de bir başka alerjik reaksiyon türüdür.
Bu alerji türünde setirizin, feksofenadin ve loratadin gibi antihistaminikler kullanılır. Dördüncü sırada ise hepimizin bildiği kurdeşen vardır. Kurdeşen de bir alerjik reaksiyondur. Bu kaşıntılı döküntü gıdalara, tere, bitkilere ve hatta güneş ışığına karşı alerjik bir reaksiyon olabilir. Böyle bir durumda Loratadin, setirizin veya difenhidramin içeren antihistaminikler, semptomlarının hafifletilmesine yardımcı olur.
Son olarak yol tutması da aslında bir tür alerjik reaksiyondur. Vücut hareket ederken, gözler hareketin yönünü ya da hızını algılayamadığında vücutta histaminler salgılanır. Bunlar beyin sapındaki reseptörlere bağlandığında kusma tepkisi tetiklenir. Bu alerji durumu aslında çok basit bir şekilde geçirilebilir. Bu durumu engellemek için ilaç ya da yol tutması için önleyici gözlüklerden alabilirsiniz.
Yaz Aylarında Alerji İçin Kullanılan Başlıca Antihistaminik Etken Maddeler
- Setirizin: Saman nezlesi ve kurdeşen için sık kullanılır. Uyku yapma etkisi azdır.
- Loratadin: Günlük kullanıma uygundur. Göz kaşıntısı ve burun akıntısında etkilidir.
- Feksofenadin: Hızlı etki gösterir. Mevsimsel alerjilerde tercih edilir.
- Difenhidramin: Sakinleştirici etkisi yüksektir. Böcek ısırığı ve kaşıntıda kullanılır.
- Klorfeniramin: Genellikle soğuk algınlığı ve alerji kombinasyon ilaçlarında bulunur.
Yaz aylarında alerji için kullanılan antihistaminiklerden sonra yumurta alerjisi hakkında hızlıca bilgi alabilirsiniz.
Yaz Aylarında Yumurta Alerjisi Neden Artar?
Yazın açık büfeler, piknikler ve dondurma-tatlı tüketimi artınca yumurta maruziyeti de yükselir. Yumurta alerjisi IgE aracılı bir reaksiyondur. Belirtiler: dudakta şişme, kurdeşen, karın ağrısı, nadiren anafilaksi.
Ne iyi gelir?
- Tetkik: Şüphe varsa çocuk alerji/immünoloji bölümünde deri prick testi veya spesifik IgE bakılır.
- Antihistaminik: Hafif reaksiyonlarda setirizin, loratadin gibi H1 blokörleri kaşıntı ve döküntüyü azaltır.
- Kaçınma: Mayonez, bazı makarna ve dondurmalarda gizli yumurta var. Etiket okumak şart.
Not: Yumurta alerjisi olanların çoğu fırınlanmış ürünleri tolere edebilir ama bunu doktora danışmadan deneme.
Yaz Aylarında Kaşıntı Neden Olur? 5 Yaygın Sebep
Yaz aylarında alerji ile beraber farklı etkenlerde kaşıntıya neden olabilir. Sıcak hava + nem = kaşıntı tetikleyicisi. En sık nedenler:
- İsilik / Miliaria: Ter bezleri tıkanır. Özellikle boyun, göğüs, koltuk altında küçük kırmızı kabarcık. Pamuklu giysi ve serin ortam önerilir.
- Güneş Alerjisi / Polimorf Işık Erüpsiyonu: UV sonrası kol ve göğüste kaşıntılı döküntü. 30 SPF üzeri krem + kademeli güneşe çıkma işe yarar.
- Böcek Isırığı: Sivrisinek, tatarcık. Histamin salınımı lokal kaşıntı yapar. Difenhidramin içeren krem veya oral antihistaminik rahatlatır Difenhidramin.
- Klor Havuzu: Havuz sonrası cilt kuruluğu ve kontakt dermatit. Duş alıp nemlendirici sür.
- Polen Teması: Cilde yapışan polenler ürtiker yapabilir. Akşam duşu + kıyafet değişimi önemli.
Yaz Aylarında Ellerde Kaşıntı Neyin Habercisi?
El kaşıntısı yazın 3 ana nedenle pik yapar:
- Dishidrotik Egzama: Avuç içi ve parmak kenarında minik, çok kaşıntılı su kabarcıkları. Sıcak ve stres tetikler. Soğuk kompres + dermatolog kontrolünde kortizonlu krem kullanılır.
- Kontakt Dermatit: Limon, kereviz, incir gibi bitkilere dokunup güneşe çıkınca “fitofotodermatit” olur. Elde kızarıklık + yanma + kaşıntı. Temas sonrası eli yıkayıp güneşten korumak gerekir.
- Uyuz: Yaz kampları, ortak havlu kullanımı ile bulaş riski artar. Özellikle parmak aralarında gece artan kaşıntı tipiktir. Aile hekimine başvur.
Antihistaminik Kullanımı: El kaşıntısı alerjik kökenliyse loratadin, setirizin gibi sakinleştirici olmayan antihistaminikler gün içinde uyku yapmadan rahatlama sağlar. Akşam şiddetliyse klorfeniramin gibi sedatif tip tercih edilebilir.
Yaz Aylarında Alerji Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
1. Yaz aylarında alerji neden artar?
Yaz aylarında polen seviyeleri, güneş ışığı, böcek aktivitesi ve havuz kimyasalları gibi tetikleyiciler arttığı için alerjik reaksiyonlar daha sık görülür. Özellikle çimen ve yabani ot polenleri Haziran-Temmuz döneminde yoğundur.
2. Antihistaminik ilaçlar her gün kullanılır mı?
Doktor önerisiyle mevsimsel alerjilerde her gün kullanılabilir. Ancak sakinleştirici türleri uzun süreli kullanımda uyku ve dikkat sorunları yapabilir. Prospektüste yazan doz aşılmamalıdır.
3. Antihistaminik şurup mu tablet mi daha hızlı etki eder?
Genellikle sıvı ve şurup formları vücutta daha hızlı emilir. Tabletler ise daha uzun süreli etki sağlar. Acil durumlarda doktorlar şurup veya eriyen tablet formlarını önerebilir.
4. Göz damlası antihistaminik ne işe yarar?
Polen veya toza bağlı göz kaşıntısı, kızarıklık ve sulanma gibi konjonktivit belirtilerini azaltır. Sistemik yan etkisi tabletlere göre daha azdır çünkü doğrudan göze uygulanır.
5. Antihistaminik kullanırken alkol alınır mı?
Özellikle sakinleştirici antihistaminiklerle birlikte alkol alınmamalıdır. İkisi birlikte uyku halini, baş dönmesini ve dikkat dağınıklığını artırabilir. Sakinleştirici olmayanlarda da doktorunuza danışmanız önerilir.

