Fabrika Atık Çekimi Nedir?
Fabrika atık çekiminin temel amacı, üretim süreçlerinden kaynaklanan endüstriyel atıkların güvenli, hızlı ve mevzuata uygun şekilde ortamdan uzaklaştırılmasıdır. Zamanında yapılmayan atık su çekimi, depolama tanklarının taşmasına, üretim alanında koku, sızıntı ve çalışma güvenliğini tehdit eden koşulların ortaya çıkmasına neden olabilir.
Özellikle Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) içerisinde faaliyet gösteren fabrikalar için fabrika atık çekimi şu açılardan kritik öneme sahiptir:
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği mevzuatına uyumun sağlanması
- İş sağlığı ve güvenliği (İSG) açısından risklerin azaltılması
- Üretim hatlarının kesintisiz çalışmasının temini
- Koku, sızıntı ve taşma gibi şikâyetlerin önlenmesi
- Komşu işletmelere ve çevre yerleşimlere olumsuz etkilerin minimize edilmesi
Bu nedenle fabrika yöneticileri ve işletme sahipleri, endüstriyel atık toplama ve vidanjör ile atık çekimi hizmetini planlarken hem teknik hem de hukuki boyutu birlikte değerlendirmelidir.
Fabrika Atık Çekimi Süreci Nasıl İşler?
Fabrika atık çekimi nasıl yapılır? sorusu, birçok işletme tarafından sıklıkla yöneltilen ve Google snippet alanında da yer bulan bir sorudur. Genel işleyiş, aşağıdaki aşamalardan oluşur:
1. Keşif ve Atık Analizi
İlk aşamada tesisin bulunduğu alan, atık depolama tanklarının konumu, erişim durumu, atığın türü ve miktarı belirlenir. Endüstriyel sıvı atık çekimi yapılacaksa atığın kimyasal özellikleri, yanıcılık, aşındırıcılık, yoğunluk gibi parametreler değerlendirilir. Bu analiz, kullanılacak ekipmanın seçimi ve iş güvenliği tedbirleri açısından zorunludur.
2. Ekipman Seçimi ve Vidanjör Planlaması
Atığın türüne göre vidanjör kapasitesi, hortum uzunluğu, pompa gücü ve gerekirse kapalı devre sistemler belirlenir. Atık su vidanjör hizmeti kapsamında genellikle yüksek vakum gücüne sahip araçlar tercih edilir. Kimyasal veya tehlikeli atık söz konusuysa, buna uygun özel donanımlı araçlar ve tanklar kullanılır.
3. Çekim İşlemi ve Güvenlik Tedbirleri
Çekim işleminden önce çalışma alanı emniyete alınır, gerekli uyarı levhaları yerleştirilir ve çalışanlar kişisel koruyucu donanım (KKD) ile sahaya girer. Fabrika atık çekimi sırasında olası sızıntı, dökülme veya gaz çıkışlarına karşı önceden tedbir alınması büyük önem taşır. Atık, vakum sistemi ile tank veya çukurlardan çekilerek vidanjör aracının deposuna aktarılır.
4. Lisanslı Tesise Taşıma ve Bertaraf
Çekilen atıklar, atık taşıma lisansı bulunan araçlarla, çevre mevzuatına uygun şekilde lisanslı geri kazanım veya bertaraf tesislerine taşınır. Bu aşama, atık su çekimi kadar önemlidir; zira mevzuat, atığın kaynaktan çıktığı andan nihai bertarafa kadar izlenebilir olmasını zorunlu kılar. Tesise teslim sonrasında ilgili tartım fişleri, teslim belgeleri ve bertaraf formları işletmeye iletilir.
Hangi Atıklar Fabrika Atık Çekimi Kapsamına Girer?
Fabrika atık çekimi denildiğinde çoğu zaman yalnızca kanalizasyon veya atık su akla gelse de, aslında kapsam çok daha geniştir. Endüstriyel üretim yapan tesislerde aşağıdaki türlerde atıklar için çekim ve tahliye hizmeti verilebilir:
- Üretim proseslerinden kaynaklanan sıvı endüstriyel atıklar
- Yağ tutucu ve gres tutucu haznelerde biriken yağlı atıklar
- Kimyasal tank ve reaktörlerde kalan sıvı veya çamur kıvamındaki atıklar
- Boyahane, galvaniz, kaplama ve metal işleme banyolarından çıkan atık sıvılar
- Gıda fabrikalarında oluşan organik içerikli atık sular ve çamurlar
- Tekstil, deri ve kağıt sanayinde oluşan renkli, kimyasal katkılı atık sular
Burada önemli olan, atığın türünün doğru sınıflandırılması ve ilgili Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği kapsamında işleme tabi tutulmasıdır. Yanlış sınıflandırılmış atıklar, hem çevreye zarar verebilir hem de işletmeye idari yaptırım olarak dönebilir.
Fabrika Atık Çekiminde Yasal Yükümlülükler
Endüstriyel tesisler, faaliyetlerinden doğan atıkları yönetmekle yükümlüdür. Fabrika atık çekimi hizmeti alınırken yalnızca fiyat ve hız değil, aynı zamanda çevre mevzuatına uyum da dikkate alınmalıdır. Özellikle:
- Atık taşıyan firmanın lisanslı olup olmadığı
- Taşıma esnasında Ulusal Atık Taşıma Formu (ATF) veya ilgili kayıt sistemlerinin kullanılması
- Atığın lisanslı bertaraf veya geri kazanım tesislerine teslim edilmesi
- İşletme bünyesinde atık yönetim planının bulunması
gibi hususlar, denetimlerde ilk bakılan kriterler arasındadır. Mevzuata aykırı veya belgesiz şekilde yapılan fabrika atık çekimi, hem atığı üreten tesis hem de taşıyıcı firma açısından ciddi idari para cezaları ve faaliyet durdurma gibi sonuçlar doğurabilir.
Fabrika Atık Çekimi Fiyatları Nasıl Belirlenir?
Fabrika atık çekimi fiyatları sabit bir tarifeden ziyade, çoğunlukla tesisin ihtiyacına göre projelendirilerek belirlenir. Fiyat üzerinde etkili olan bazı temel kriterler şunlardır:
- Çekilecek atığın türü (sıvı, kimyasal, çamur vb.)
- Toplam atık hacmi ve yoğunluğu
- Depolama tanklarının veya çukurların erişilebilirlik durumu
- Fabrika ile bertaraf tesisi arasındaki mesafe
- Hizmetin acil atık çekimi kapsamında olup olmadığı
- Tek seferlik mi, düzenli periyodik mi hizmet verileceği
Birçok tesis için en ekonomik çözüm, aylık veya haftalık periyotlarla planlanan düzenli fabrika atık çekimi sözleşmesi yapmaktır. Bu sayede hem maliyetler öngörülebilir hâle gelir hem de tank taşması, boru tıkanması ve arıza gibi riskler en aza indirilir.
Sık Sorulan Sorular – Fabrika Atık Çekimi
Fabrika atık çekimi nedir?
Fabrika atık çekimi; üretim süreçlerinden kaynaklanan sıvı, çamur veya kimyasal içerikli endüstriyel atıkların, vidanjör ve benzeri ekipmanlarla tesisten çekilerek lisanslı tesislere taşınması işlemidir. Bu süreç, hem çevre kirliliğinin önlenmesi hem de işletmenin yasal sorumluluklarını yerine getirmesi açısından zorunludur.
Fabrika atık çekimi kimler için gereklidir?
Gıda, tekstil, metal, kimya, plastik, boya, kâğıt, ilaç ve benzeri sektörlerde üretim yapan tüm tesisler için fabrika atık çekimi hizmeti gereklidir. Ayrıca, atık su depolama tankı, yağ tutucu veya kimyasal reaktör bulunan her tesisin düzenli aralıklarla endüstriyel atık toplama ve tahliye hizmeti alması beklenir.
Vidanjör ile fabrika atık çekimi ne kadar sürer?
Süre; çekilecek atığın miktarına, tankların doluluk oranına, sahadaki erişim imkanına ve kullanılacak ekipmanın kapasitesine göre değişir. Küçük hacimli atık su çekimi işlemleri genellikle birkaç saat içinde tamamlanırken, büyük hacimli ve kimyasal içerikli atıklarda süreç daha uzun planlanabilir. Keşif sonrasında işletmeye yaklaşık bir süre aralığı bildirilir.
Fabrika atık çekimi sırasında üretim durdurulmalı mı?
Çoğu durumda üretimin tamamen durdurulmasına gerek yoktur; ancak bazı kritik hatlarda, güvenlik nedeniyle kısa süreli duruşlar gerekebilir. Özellikle kimyasal tank boşaltımı veya patlayıcı gaz riski içeren alanlarda, fabrika atık çekimi yapılırken ilgili hattın geçici olarak devre dışı bırakılması önerilir. Bu planlama, iş güvenliği
uzmanı ve işletme yetkilileri ile birlikte yapılmalıdır.
Fabrika atık çekimi için lisanslı firma ile çalışmak zorunlu mu?
Evet. Mevzuat gereği, endüstriyel atıkların taşınması ve bertarafı için lisanslı firmalarla çalışılması zorunludur. Atıklar, ulusal kayıt sistemlerine işlenmeli, taşıma ve teslim süreçleri belgelenmelidir. Aksi halde hem atığı üreten tesis hem de taşıyan firma ciddi idari yaptırımlarla karşılaşabilir.
Düzenli fabrika atık çekimi planı oluşturmanın avantajları nelerdir?
Düzenli planlanmış bir fabrika atık çekimi programı; tank taşması, koku, sızıntı ve beklenmedik arızaların önüne geçer. Ayrıca maliyetlerin önceden öngörülmesini sağlar, çevre ve İSG denetimlerinde işletmenin elini güçlendirir.
Periyodik hizmet alan fabrikalar, acil çağrıya göre daha uygun birim maliyetlerle atık tahliyesi yaptırma imkanına sahip olur.