Bebek bakımı için birçok faktöre dikkat edilmesi ve sürekli takip edilmesi gerekir. Bebeklerde gelişim sorununun en önemli nedeni bakımın doğru yapılmamasıdır. Bebek bakımında özellikle beslenme konusunda dikkat edilmesi gereken önemli hususlar vardır. Sağlık sadece beden ile sınırlı değildir. Ruhsal ve bedensel sağlık bebek gelişimini doğrudan etkiler.
Bebek bakımında doğru zannedilen yanlışlar vardır ve bu yanlışlarda ısrar edilmemelidir. Bebeği olan anneler bu konulara dikkat etmelidir ve bebeğin gelişimi konusunda ihmalkâr olmamalıdır.
1- Bebek Bakımında Anne Sütü Olmazsa Olmazdır
Bebeğin beslenmesi işleminde en önemli kural ‘anne sütü’ konusudur. Anne hiçbir zaman bebeği için sütünü esirgememelidir. Özellikle estetik kaygılar nedeniyle anneler bebeğine süt vermemektedir. Bu gibi durumlarda bebek için büyük bir kayıp meydana gelir ve bebeğin gelişimi istenilen düzeyde olmaz. Anne sütüyle büyümeyen bebekler kısa sürede hastalanır ve kronik rahatsızlıklar meydana gelir. Anneden kaynaklanan zorunlu durumlar hariç bebeğin iki yaşını doldurana kadar emzirilmesi gelişim açısından son derece önemlidir.
2- Anne Bebeği Doğru Emzirmelidir
Anne çocuğun başı yukarda kalacak şekilde emzirmelidir. Emzirirken rahat bir yere oturmalıdır ve emzirme esnasında telefon kullanmamalıdır. Sigara ve benzeri kötü alışkanlıklar ise kesinlikle bırakılmalıdır. Bebek gürültü veya benzeri etkenlerden olumsuz etkilenir. Bu nedenle huzurlu bir ortamda emzirilmelidir. Anne emzirirken göz teması kurmalı ve ona sevgi sözcükleri mırıldanmalıdır. Bu bebeğin ruhsal yapısını olumlu etkiler ve ruhsal gelişi için pozitif enerji sağlar.
Bebeğin ağzında yara oluşursa nar veya kara dut suyu bebeğin ağzına sürülmelidir. Aynı şekilde meme ucundaki yara için de kara dut veya nar suyu kullanılabilir. Ayva çekirdeğinin suyu, soğan (soğan iyi gelir ama bebek süt emmeyi bırakabilir), anne sütü, zeytin yağı, çay ağacı yağı, aloe vera, sarı kantaron ve vazelin gibi seçenekler meme ucu yarasına iyi gelir.
Meme ucunda yara oluşmaması için emzirme işlemi esnasında bebeğin meme ucunu tam olarak ağza alınması sağlanmalıdır. Meme ucu sürekli emilirse yara oluşur.
3- Bebek Sevdiği Yemeği Sever
Bebeklerin de damak tadı vardır ve sevdikleri yemeyi yemeleri yemek alışkanlığının oluşması açısından önemlidir. İlk altı aydan sonra bebek ek besin almaya başlar. Ek besin alırken anneler bebeğin hangi yemekten hoşlandığını kolaylıkla tespit edebilir. Ancak anneler her zaman bebeğin sağlığını düşünür ve ‘şunu da yemelidir’ der. Bu gibi durumlarda bebek ile anne arasında çatışma meydana gelir. Bebeğin sevdiği yemeği vermediğiniz zaman ciddi anlamda beslenme sorunu ortaya çıkar. Bu gibi durumlarda her zaman için ilk sıraya sevilen yemeğin konulması gerekir.
4- Bebek Bakımında Zorla Yemek Verilmemelidir
Bebekler ve çocuklar sevdikleri yiyecekleri her zaman için tercih eder. Özellikle çocukların kola ve cips gibi kimyasal içerikli yiyeceklere alıştırılması onlar için ciddi sağlık sorununa neden olacaktır. Kimyasal kokuya ve tada alışan çocuklar organik yiyeceklerden uzak duracaktır. Bu durum vücut gelişimini olumsuz etkileyecektir.
Bebekler içinde durum aynıdır. Bebeklere her zaman organik ve yüksek besin değerine sahip gıdalar verilmelidir. Bu gıdalar içerisinde sevdiği yemekler tercih edilmeli ve asla zorla yemek yedirilmemelidir.
5- Hazır Mama Anne Sütüne Tercih Edilmemelidir
Bebeklerde gelişimin en önemli etkeni anne sütüdür. Hazır mamalar ise gelişim için yetersizdir. İlk anda anne sütü alan bebeklerin gelişimi mama ile büyüyen bebeklere nazaran çok daha iyidir. Bir bebeğin anne sütü ile beslenme süresi iki yıldır. Anneden kaynaklanan sorunlar nedeni ile kaynaklanan mecburi durumlar dışında mama verilmemelidir.
6- Sarılıkta Bekleme Süresi 3 Gündür
Doğumdan sonra veya diğer zamanlarda bebeklerde sarılık görülebilir. Sarılık meydana geldiği zaman öncelikle üç gün süre ile beklemek gerekir. Üç günlük süre zarfında sarılık geçmediği zaman bebeğin doktora götürülmesi gerekir. Doktor tavsiyesi olmadan hareket etmek bebek sağlığı açısından sakıncalıdır.
7- Bebek Bakımında Bez Kullanımı Önemlidir
Bebeğin beslenmesi kadar alt temizliği de sağlık açısından önemlidir. Pişik sorunu bütün anneler için sorundur ve bebeği huzursuz eden bir rahatsızlıktır. Bu nedenle pişik oluşumunu engellemek için doğru bez kullanılmalıdır. Saf zeytinyağı pişik için birebirdir. Bebek bezi kullanımında dikkat edilmesi gereken konu silme yönüdür. Silme işlemi ön kısımdan arka kısma doğru yapılmalıdır. Özel bebek bezi ve ıslak mendil kullanılmalıdır.
8- İlaç Sütle Verilmemelidir
Bebekler zaman zaman hastalanabilir ve bu durumda ilaç kullanılması gerekebilir. İlaç kullanımı esnasında bebeğe süt verilmemelidir ve ilaç kullanımı doktor reçetesi ile gerçekleşmelidir. Bebek için en önemli ilaç anne sütüdür. Hastalık durumunda emzirme işlemi sıklaştırılmalıdır ve hemen ilaç kullanılmamalıdır.
9- Bebek Bakımında Ek Besin 6. Aydan Sonra Verilmelidir
Anne sütü ile birlikte ek gıda altı aylıktan sonra verilmelidir. Bebek altı aylık olana kadar sindirim sistemi sadece anne sütü için uygundur. Altı aydan sonra sindirim sistemi gelişimini tamamlar ve ek besin için uygun olabilir.
10- Bebek Bakımında Limon Hıçkırığa İyi Gelir
Bebeğin hıçkırması durumunda birkaç damla limon suyu hıçkırığı kesebilir. Bebeğe süt verilmeden önce birkaç damla limon suyu ağzına damlatılmalıdır. Hıçkırık durumunda ilaç kullanılmamalıdır.
11- Sütte Azalma Olursa Meyve Yenmelidir
Anne sütü zaman zaman azalabilir veya kesilebilir. Bu durumda sütü artırmak için anne bol bol meyve yemelidir. Anne bol bol su içmeli ve bol bol meyve yemelidir. Sarı elma, armut, karpuz, hurma, ayran ve su sütü artıran gıdalardır.
12- Bebek Yatağı Rahat Olmalıdır
Bebek için özel ortopedik yataklar tercih edilmelidir. Hijyen konusuna her zaman dikkat edilmeli ve özellikle sigara gibi alışkanlıklar terk edilmelidir. Esintili, havasız veya temiz havası olmayan yerler bebek için uygun değildir. Terleme ve benzeri durumda esintiye bırakılmamalıdır. Her zaman için bebekler normal sıcaklık ortamını sever.
13- Her Zaman Ayrı Odada Yatmalıdır
Bebekler çok hassastır ve bu hassas özellikleri nedeniyle rahatsız olurlar. Gürültülü, sigara içilen, sağlıksız ortamlar bebek için sakıncalıdır. Yüksek ses her zaman için onları rahatsız eder. Sessiz ve sakin bir odayı tercih etmek ruhsal anlamda daha huzurlu olunmasını sağlar. Bebeğin odası da sade ve özel olmalıdır. Rahatsız edici resimler veya dekorasyon çalışması bebeği rahatsız eder.
14- Hamilelikte Bebekle Konuşulmalıdır
Bebekler anne karnında iletişime geçmeye başlar. Özellikle annesi ile doğrudan telepati kurar. Anne karnında sevindiğinde veya annesi ile iletişime geçmek istediğinde hareket eder. Anne bebeği ile anne karnında ilgilenmeye başladığı zaman anne/bebek iletişimi gelişmeye başlar. Anne bebeği ile anne karnında konuştuğu sürece iletişim artar. Bebek dünyaya geldiği zaman annesiyle daha rahat iletişime geçer.
15- Kimyasal Maddelere Dikkat Edilmelidir
Bebek bakımında zehirlenme tehlikesine karşı bebeğin çevresinde kimyasal içerikli maddeler kaldırılmalıdır. Bu kural bütün çocuklar için geçerlidir. Her evde bulunan temizlik kimyasalları ‘zehirlenme’ vakalarının baş aktörüdür. Evde su zannedip içilen ozon ve tuz ruhu gibi kimyasallar hayatımızı olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle evde kimyasal maddeler su pet şişelerine, kola şişelerine konulmamalıdır. Bu şişelere konulursa üzerine uyarıcı yazılar yazılmalıdır ve kapağı sıkı bir şekilde kapatılarak ‘çocukların ulaşamayacağı’ yerlere kaldırılmalıdır.
16- Bebeğin Yatış Şekli Önemlidir
Kısa sürede yorulan bebekler sık sık uyur. Hassas minik vücutları her zaman için dinlenmeye ihtiyacı vardır. Bebeklerin yatış şekli her zaman için önemlidir ve uyku esnasında kusma gibi durumlarda kusmuk boğaza kaçabilir. Bu nedenle bebek sağ tarafına yatırılmalıdır. Bebek bakımında olmazsa olmaz yatış poziyonları olup, mutlaka dikkat edilmelidir.
Gaz çıkarma işleminde bebek sırt üstü yatırılır ve sırt sıvazlanır. Gaz çıkarmak için bebek kucağa alınabilir ve sırtı sıvazlanabilir. Ancak bebeğin kucağa alışması durumunda yerde yatmaktan hoşlanmayacaktır. Bu durumda anne ve baba bebeği sürekli kucağına almak zorunda kalır.
17- Bebeğin Çevresi Güvenli Olmalı
Bebekler bilinçsiz hareket eder ve çevresinde bulunan nesneleri merak eder. Bu sebeple çevresinde zararlı ve kesici nesneler bulundurulmamalıdır. Özellikle diş çıkarmaya başlayan bebekler eline geçeni ağzına alır ve çiğnemeye çalışır. Bu sebeple bebeklerin oyuncakları ve eşyaları kesici olmamalıdır, her hangi bir zarar vermemelidir.
18- Bebeğe Şeker Verilmemelidir
Anne ve babanın yaptığı hatalardan biri de bebek ağlayınca şeker vermesidir. Özellikle yapay şekerlemeler bebeğin sağlığını ciddi anlamda olumsuz etkiler. Şekere alışan bebekler ağlamak suretiyle şeker ister ve bu şekilde abur cubura alışır. Hurma ve meyve verildiği zaman hem sağlık açısından faydalıdır, hem de şeker ihtiyacını karşılar.
19- Ateşi Yükselirse Elbisesi Çıkarılmalıdır
Bebek ve çocuklarda en çok karşılaşılan rahatsızlık ateşlenmedir. Yüksek ateş ‘havale’ tehlikesi oluşturduğu için takip edilmeli ve ciddiye alınmalıdır. Bebeğin ateşi yükselirse normal oda sıcaklığında elbiseleri çıkarılır. Bu arada ateş ölçülmelidir. Ateş yükselmeye devam ederse bebeğe duş aldırılmalıdır. Ateş dürücü ilaçlar doktor tavsiyesi ile kullanılmalıdır. Ateş düşmez ise en yakın sağlık kurumuna gidilmelidir.
20- Bebek Yürümeye Başlarsa Yanında Olun
Bebek bakımında en güzel anlardan biri bebeğin yüürmeye başlamasıdır. Ailede en güzel anlardan biri bebeğin yürüme anıdır. Bebekler de yürüdüğü için çok sevinçli olurlar ve sağa sola bilinçsiz bir şekilde yürürler. Anne ve babalar bu gibi durumlarda güvenli yürüme alanı oluşturmalıdırlar. Evin dışında veya kendi odasının dışında yürümek isterse anne veya baba yanında olmalıdır. Tehlike oluşturacak durumlar her zaman göz önüne alınmalıdır.
21- Bebek Bakımında Eğitim Önemlidir
Bebek bakımında eğitim konusu insanoğlu doğduğu günden itibaren öğrenmeye başlar. Bebekler de doğduğu andan itibaren öğrenmeye başlar ve büyüklerini model alır. Anne veya baba Müslüman ise Müslüman, Hristiyan ise Hristiyan olacak şekilde yetişir. Çocuk sadece hareketleri taklit etmez. Anne ve babanın inancını da taklit eder. Büyüklerin duygu ve düşüncelerini, inanç ve fikirlerini de benimser.
Bebek bakımı için kritik nokta bebeklerin eline tabletin verilmesi veya telefonun verilmesi onlar için büyük bir tehlikedir. Konuşma, yazma ve öğrenme gibi özellikleri körelten tablet ve telefon eğitimin önündeki en büyük engeldir. Çocuk beynini esir alan tablet ve telefon bu gün eğitim dünyasının en büyük sorunudur. Bir çocuk ne kadar geç tablet ve telefon ile tanışırsa o derece eğitimi kaliteli olur. Toplumsal iletişim sorunları, algı bozuklukları, sosyalleşme sorunu ve sanal dünya dışındaki dünyadan soyutlanma gibi sorunlar tablet ve telefon nedeni ile ortaya çıkıyor.